Danh mục: Bài Viết Sự Kiện

Hiện nay, người Việt đang chú trọng các khoản chi tiêu sức khỏe trong đó bao gồm thăm khám, dược phẩm và thực phẩm chức năng, bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm tự nguyện cũng như các dịch vụ phòng ngừa. Hãy cùng OM’E Việt Nam tìm hiểu chi tiết cách chi tiêu sức khỏe của người Việt hiện nay nhé! 

Chi tiêu sức khỏe là gì? Tình hình chi tiêu sức khỏe ở Việt Nam  

Theo OECD, chi tiêu sức khỏe là những khoản tiêu thụ cho hàng hóa và dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Khoản chi này bao gồm chăm sóc sức khỏe cá nhân như phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn và các dịch vụ hỗ trợ sức khỏe, cùng với dịch vụ sức khỏe cộng đồng như hoạt động phòng ngừa. 

Một bài báo trên VnExpress cho thấy chi tiêu sức khỏe bình quân đầu người ở Việt Nam hiện đang là 270 USD tương đương với 7,3 triệu đồng trên một năm, chủ yếu chi trả cho thuốc uống. Giai đoạn 2019-2025, tổng chi tiêu thuốc tăng từ 4,7 tỷ USD lên 6,9 tỷ USD và được dự đoán tăng lên 8,6 tỷ USD vào năm 2028. 

Ngoài ra, một khảo sát được thực hiện năm 2025 của Vietnam Report cho thấy khoảng 56% người tiêu dùng Việt Nam có kế hoạch tăng chi tiêu chăm sóc sức khỏe trong năm 2026. 

4 hạng mục chi tiêu sức khỏe chủ yếu của người Việt 

Khám chữa bệnh 

Chi phí khám chữa bệnh bao gồm phí khám bệnh, phí xét nghiệm, /siêu âm, /chụp X-quang theo chỉ định, phí thủ thuật, phí nằm viện theo ngày và vật tư y tế. Theo báo Nhân Dân, chi phí trung bình cho một đợt điều trị nội trú là 9 triệu đồng và ngoại trú là gần 1,4 triệu đồng năm 2022. 

 

Dược phẩm và thực phẩm chức năng 

Dược phẩm hay thuốc là khoản chi tiêu sức khỏe lớn nhất, đặc biệt là với các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, ung thư, hô hấp và suy thận. Theo báo Tuổi Trẻ, chi tiêu bình quân đầu người cho dược phẩm năm 2025 là 78,3 USD/người/ năm, tương đương với hơn 2 triệu đồng. 

Bên cạnh các loại thuốc theo kê đơn và thuốc mua theo nhu cầu, nhiều người còn chi tiêu nhiều hơn cho các loại thực phẩm chức năng. Các sản phẩm phổ biến bao gồm vitamin, khoáng chất cùng các loại thực phẩm chức năng cho xương khớp, hỗ trợ miễn dịch, cải thiện giấc ngủ, bảo vệ tim mạch và làm đẹp. . 

Bảo hiểm 

Theo thông tin từ BHXH, tỷ lệ bao phủ BHYT toàn quốc đạt 95,16% dân số, tương đương 97,57 triệu người tham gia. Hiện nay, mức đóng BHYT của người lao động là 4,5% của mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng. Ngoài ra, theo quy định của BHXH từ 01/07/2026, mức đóng BHYT hộ gia đình là 1.366.200 đồng, tăng 102.600 đồng so với quy định trước đó. Dưới đây là bảng mức đóng BHYT hộ gia đình từ ngày 01/07. 

Thành viên trong hộ	Tỷ lệ đóng so với người thứ nhất	Mức đóng từ ngày 01/07/2026 (VNĐ)
Người thứ 1	100%	1.366.200
Người thứ 2	70%	956.340
Người thứ 3	60%	819.720
Người thứ 4	50%	683.100
Người thứ 5 trở đi	40%	546.480

Bên cạnh BHYT, bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ cũng phản ánh mức độ quan tâm và khả năng chi trả của người Việt cho sức khỏe. Theo báo cáo của Bộ Tài Chính, tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường 9 tháng đầu năm 2025 ước tính đạt 170.186 tỷ đồng, tăng 3,17% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ là 64.378 tỷ đồng và bảo hiểm nhân thọ là 105.808 tỷ đồng. 

Theo bản tin thị trường bảo hiểm tháng 5/2026, tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường 4 tháng đầu năm đạt 74.152 tỷ đồng, tăng 3,14% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, bảo hiểm phi nhân thọ ước tính đạt 33.045 tỷ đồng và bảo hiểm nhân thọ là 41.107 tỷ đồng. 

 

Đọc thêm: Khủng Hoảng Tài Chính Từ Các Rủi Ro Sức Khỏe Bắt Đầu Từ Đâu?

 

Phòng ngừa

Với xu hướng chăm sóc sức khỏe chủ động, người Việt đã và đang dành ngân sách cho các chi tiêu y tế dự phòng như tiêm chủng, khám sức khỏe định kỳ, tầm soát ung thư, mua sắm thiết bị theo dõi sức khỏe. Ngoài ra, các hình thức đầu tư cho thực phẩm an toàn và tập luyện thể chất cũng được xếp vào hạng mục chi tiêu sức khỏe. 

Hiện nay, chi phí tiêm chủng trung bình từ 280.000 đồng – 10.000.000 đồng tùy từng loại vacxin cần thiết khác nhau. Chi phí khám tổng quát định kỳ khoảng từ 1.5000.000 đồng – 10.000.000 đồng tùy từng gói khám. Chi phí tầm soát ung thư giao động từ 1.050.000 đồng – 10.000.000 đồng tùy từng loại ung thư. 

 

Đọc thêm: Phòng Bệnh Giúp Tiết Kiệm Chi Phí Như Thế Nào?

 

Vì sao nên coi chi tiêu sức khỏe là một khoản đầu tư?

Chi tiêu sức khỏe được coi là một khoản đầu tư dài hạn và mang lại giá trị lâu dài. Việc dành ngân sách cho phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động và kiểm tra sức khỏe định kỳ có thể góp phần giảm chi phí y tế về lâu dài bằng cách hạn chế nguy cơ xuất hiện hoặc tiến triển của các vấn đề sức khỏe mạn tính như…huyết áp, tiểu đường, tim mạch  

Điều này có thể thấy rõ thông qua việc so sánh chi phí tầm soát ung thư và chi phí điều trị. Gói tầm soát ung thư vú chuyên sâu có giá khoảng từ 3.000.000 – 5.000.000 đồng trong khi chi phí cho phẫu thuật và hóa trị có thể lên đến 100.000.000 đồng. 

 

Đọc thêm: Vì sao sức khỏe là tài sản sinh lời đáng quý nhất?

 

FAQs về chi tiêu sức khỏe 

Làm thế nào để tối ưu chi tiêu sức khỏe?

Để tối ưu chi tiêu sức khỏe, bạn nên ưu tiên các khoản đầu tư có giá trị lâu dài như khám sức khỏe định kỳ, tiêm phòng, dinh dưỡng cân bằng, vận động thường xuyên và tham gia bảo hiểm phù hợp. Việc phòng bệnh từ sớm thường tiết kiệm chi phí hơn nhiều so với điều trị khi bệnh đã tiến triển.

Nên dành bao nhiêu tiền cho chi tiêu sức khỏe mỗi tháng?

Không có một con số cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Mức chi tiêu phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe, thu nhập và nhu cầu của mỗi cá nhân. Điều quan trọng là duy trì ngân sách ổn định cho các hoạt động chăm sóc sức khỏe thay vì chỉ chi tiền khi cơ thể đã xuất hiện vấn đề 

Trong bối cảnh chi phí y tế ngày càng tăng và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, chi tiêu sức khỏe của người Việt không chỉ dừng lại ở khám chữa bệnh mà còn mở rộng sang các hạng mục như dinh dưỡng, tập luyện, khám định kỳ, tiêm chủng và bảo hiểm. Mỗi khoản chi đều góp phần xây dựng một nền tảng sức khỏe vững chắc nếu được phân bổ hợp lý.

Bên cạnh các khoản chi cho dinh dưỡng, tập luyện hay khám chữa bệnh, người Việt cũng nên xem việc đầu tư vào kiến thức sức khỏe là một hạng mục không thể thiếu. Thường xuyên cập nhật thông tin từ Bộ Y tế, các hội thảo chuyên đề, workshop và những nền tảng giáo dục sức khỏe uy tín như OM’E Việt Nam sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc phòng bệnh, lựa chọn phương pháp chăm sóc phù hợp và sử dụng ngân sách y tế một cách hiệu quả. 

Nguồn tham khảo: vnexpress.net

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

• Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội
• Hotline: 0966.000.643
• Website: ome.edu.vn
• Email: [email protected]

Khủng hoảng tài chính vì bệnh tật không nhất thiết bắt đầu khi một gia đình không còn khả năng chi trả. Một người vẫn có thể còn khoản tiết kiệm và đủ khả năng thanh toán viện phí trước mắt, nhưng nguồn lực đang dần suy giảm nếu chi phí liên tục phát sinh trong khi thu nhập bị gián đoạn. Đến một thời điểm, tốc độ tiêu hao có thể vượt quá khả năng bù đắp. Đó chính là “điểm đảo chiều” khiến khó khăn tài chính có nguy cơ chuyển thành khủng hoảng.

Khủng hoảng tài chính vì bệnh tật là gì?

Khủng hoảng tài chính vì bệnh tật có thể hiểu là tình trạng một vấn đề sức khỏe tạo ra áp lực kinh tế lớn, làm suy giảm đáng kể khả năng đáp ứng các nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống của cá nhân hoặc gia đình.

Tình trạng này không nhất thiết xảy ra khi gia đình hoàn toàn mất khả năng chi trả. Khủng hoảng có thể hình thành dần khi chi phí chăm sóc sức khỏe, khả năng lao động suy giảm, thu nhập bị gián đoạn và tiền tiết kiệm liên tục được sử dụng để bù đắp khoản hao hụt.

Trong y văn, thuật ngữ financial toxicity thường được dùng để mô tả gánh nặng tài chính liên quan đến chi phí chăm sóc y tế, đặc biệt khi gia đình phải đối mặt với những vấn đề sức khỏe cần chăm sóc trong thời gian dài. Gánh nặng này không chỉ ảnh hưởng đến người cần chăm sóc mà còn có thể tác động đến người thân và người chăm sóc. 

Tại Việt Nam, một bài viết năm 2025 về bệnh nhân ung thư cho thấy áp lực tài chính có thể trở nên nghiêm trọng sau quá trình chăm sóc kéo dài. Đây là một ví dụ cho thấy khủng hoảng đôi khi không xuất hiện ngay tại thời điểm sức khỏe gặp vấn đề mà tích lũy theo thời gian.

 

Đọc thêm: 3 Chi Phí Bệnh Tật Vô Hình – Cái Giá Đắt Người Bệnh Phải Trả

 

“Điểm đảo chiều” tài chính xuất hiện khi nào?

Mỗi gia đình có khả năng tài chính và mức độ ứng phó khác nhau, nên “điểm đảo chiều” không xảy ra vào cùng một thời điểm. Trong bài viết này, khái niệm này được dùng để chỉ thời điểm tiền và các nguồn lực của gia đình giảm nhanh hơn khả năng tạo ra hoặc bổ sung trở lại khiến gia đình bắt đầu gặp khó khăn trong việc duy trì các khoản chi tiêu cần thiết. .

Khi nguồn lực giảm nhanh hơn khả năng bù đắp

Trong giai đoạn đầu, gia đình có thể sử dụng thu nhập, tiền tiết kiệm hoặc các nguồn hỗ trợ để chi trả cho chi phí y tế và duy trì sinh hoạt. Nếu sức khỏe phục hồi và thu nhập sớm ổn định trở lại, hệ thống tài chính có thể dần cân bằng.

Ngược lại, nếu quá trình chăm sóc kéo dài trong khi khả năng làm việc giảm, dòng tiền có thể thay đổi theo hướng bất lợi:chi phí phát sinh liên tục tăng, trong khi nguồn lực bổ sung ngày càng hạn chế. Đây là lúc áp lực tài chính có thể trở nên rõ rệt hơn và gia đình cần sớm có phương án chủ động ứng phó.

Không có một “con số giới hạn” chung

Mỗi gia đình có điều kiện và khả năng ứng phó với những vấn đề sức khỏe khác nhau. Một gia đình có nhiều tiền tiết kiệm vẫn có thể gặp khó khăn nếu thời gian phục hồi kéo dài và người tạo thu nhập chính phải tạm ngừng công việc.

Ngược lại, một gia đình có ít tiền tích lũy hơn vẫn có thể duy trì khả năng ứng phó nếu các thành viên giữ được nguồn thu nhập ổn định và nhận được sự hỗ trợ phù hợp. Vì vậy, thu nhập, tiền tiết kiệm, thời gian phục hồi, khả năng làm việc, chi phí sinh hoạt và các nguồn hỗ trợ sẽ quyết định “điểm đảo chiều” của mỗi gia đình.

III. Những dấu hiệu xuất hiện khủng hoảng tài chính vì bệnh tật

Khủng hoảng tài chính vì bệnh tật thường là kết quả của nhiều áp lực tích lũy. Một số dấu hiệu cảnh báo bao gồm:

• Liên tục sử dụng tiền tiết kiệm để chi trả cho các khoản liên quan đến chăm sóc sức khỏevà sinh hoạt hằng ngày.
• Thu nhập giảm kéo dài trong khi chi phí chăm sóc sức khỏe vẫn tiếp tục phát sinh.
• Người chăm sóc phải giảm giờ làm hoặc tạm nghỉ việc để dành thời gian hỗ trợ người thân trong giai đoạn sức khỏe gặp vấn đề.
• Bắt đầu vay mượn để đáp ứng các khoản chi thường xuyên.
• Trì hoãn những nhu cầu thiết yếu hoặc kế hoạch quan trọng của gia đình.
• Cân nhắc trì hoãn việc chăm sóc sức khỏe vì lo ngại chi phí.

Việc xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên không có nghĩa gia đình đã rơi vào khủng hoảng tài chính, mà chỉ cho thấy nguy cơ rủi ro tài chính đang hiện hữu và cần được quan tâm. Mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau, tùy thuộc vào hoàn cảnh, nguồn lực và khả năng ứng phó của mỗi gia đình.

IV. Làm gì để tránh khủng hoảng tài chính vì bệnh tật?

Mỗi người và gia đình không thể loại bỏ hoàn toàn mọi rủi ro về sức khỏe hay tài chính, nhưng có thể chủ động chăm sóc sức khỏe và chuẩn bị nguồn lực để ứng phó tốt hơn khi vấn đề xảy ra.

 

Đọc thêm: Gánh nặng tài chính từ các vấn đề sức khỏe ảnh hưởng gia đình ra sao?

 

Chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm

Mỗi người có thể bắt đầu chăm sóc sức khỏe chủ động từ những thói quen đơn giản hằng ngày như ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên, nghỉ ngơi đầy đủ và hạn chế các yếu tố có hại cho sức khỏe như hút thuốc lá, thức khuya, uống nhiều bia rượu,…. 

Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên chủ động tìm đến bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được tư vấn phù hợp. Những việc làm này không thể ngăn ngừa hoàn toàn mọi rủi ro về sức khỏe, nhưng sẽ giúp bạn nhận biết và quan tâm đến cơ thể từ sớm thay vì chờ đến khi vấn đề trở nên nghiêm trọng mới tìm cách xử lý.

 

Trang bị kiến thức để đưa ra lựa chọn phù hợp

Trong môi trường có quá nhiều thông tin về sức khỏe, kiến thức giúp mỗi người biết cách tìm kiếm nguồn đáng tin cậy, hiểu rõ hơn về cơ thể, cách phòng ngừa và tránh áp dụng những phương pháp thiếu căn cứ.

Có kiến thức sức khỏe cũng giúp hạn chế việc chi tiền cho những sản phẩm hoặc giải pháp được quảng cáo quá mức nhưng chưa có cơ sở phù hợp. Quan trọng hơn, người có hiểu biết tốt hơn có thể chủ động đặt câu hỏi và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi cần.

 

Đọc thêm: Kiến Thức Sức Khỏe Cốt Lõi – Nền Tảng Để Nhận Diện Thông Tin Sai Lệch

 

Hiểu và chuẩn bị các nguồn lực sẵn có

Mỗi gia đình có thể chủ động tìm hiểu quyền lợi bảo hiểm hiện có, xây dựng nguồn dự phòng phù hợp với điều kiện thực tế và trao đổi về trách nhiệm chăm sóc nếu một thành viên gặp vấn đề sức khỏe kéo dài.

Sự chuẩn bị không thể loại bỏ hoàn toàn khủng hoảng tài chính vì bệnh tật, nhưng có thể giúp gia đình hiểu rõ hơn những nguồn lực mình đang có và chủ động hơn khi biến cố xảy ra.

Kết luận:

Khủng hoảng tài chính vì bệnh tật không nhất thiết bắt đầu khi một gia đình đã không còn khả năng chi trả. Điểm đáng lưu ý có thể xuất hiện sớm hơn, khi chi phí và tổn thất kéo dài khiến nguồn lực suy giảm nhanh hơn khả năng bù đắp. Nhận diện những dấu hiệu cảnh báo giúp mỗi người hiểu rõ hơn về giới hạn ứng phó của gia đình. Dù không thể loại bỏ mọi rủi ro, việc chủ động chăm sóc sức khỏe, trang bị kiến thức và hiểu các nguồn lực hiện có có thể góp phần nâng cao khả năng thích ứng trước những biến cố bất ngờ.

 

Mỗi người không thể tránh hoàn toàn mọi vấn đề sức khỏe, nhưng có thể chủ động trang bị kiến thức để hiểu cơ thể, xây dựng thói quen chăm sóc phù hợp và đưa ra những lựa chọn tốt hơn cho bản thân, gia đình. Sự chủ động từ sớm cũng giúp mỗi người nâng cao khả năng ứng phó khi những vấn đề sức khỏe bất ngờ xảy ra.

 

OM’E là nền tảng học chăm sóc sức khỏe chủ động trực tuyến, giúp người học tiếp cận kiến thức sức khỏe một cách thuận tiện, có hệ thống và dễ áp dụng vào cuộc sống hằng ngày. Thông qua các nội dung học trực tuyến, OM’E đồng hành cùng bạn từng bước nâng cao hiểu biết và xây dựng thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình.

 

Sức khỏe bắt đầu từ sự chủ động – bắt đầu hành trình học chăm sóc sức khỏe chủ động cùng OM’E ngay hôm nay.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM
Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành phố Hà Nội
Hotline: 0966.000.643
Website: ome.edu.vn
Email: [email protected]

Đại dịch Covid-19 đã làm thay đổi nhận thức của con người về sức khỏe và tầm quan trọng của việc duy trì thể trạng khỏe mạnh. Nhận thức sức khỏe sau Covid chuyển dần sang chủ động chăm sóc bản thân và xây dựng lối sống lành mạnh, nhằm duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần. Hãy cùng OM’E tìm hiểu chi tiết những thay đổi trong tư duy của người Việt sau COVID-19 trong phần tiếp theo! 

Covid-19 – bước ngoặt trong nhận thức về sức khỏe của người Việt 

Đại dịch Covid-19 không chỉ là khủng hoảng y tế mà còn là bước ngoặt thay đổi nhận thức về sức khỏe của người Việt. Báo Lao Động Thủ Đô đã đăng tải thông tin về một khảo sát của Herbalife, khẳng định 86% người tiêu dùng Việt Nam quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe của mình sau đại dịch.

Họ tập quan tâm nhiều hơn đến lối sống lành mạnh, năng động và tìm kiếm các giải pháp bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện. Những khía cạnh sức khỏe được chú trọng bao gồm tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện sức khỏe tổng thể, xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh và cải thiện sức khỏe tinh thần. 

Một nghiên cứu khác của Bộ Y tế cho thấy mức độ sẵn sàng tự chăm sóc sức khỏe của người Việt Nam đang ở mức khá cao, xếp thứ 4 trong số 10 quốc gia được so sánh, đứng sau Singapore, Australia và Đức và dẫn trước Ấn Độ, Colombia, Mexico, Indonesia, Kenya, UAE.

 

Thay đổi hành vi sức khỏe nổi bật sau Covid 19

Từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động 

Nếu trước đây nhiều người chỉ thật sự quan tâm đến sức khỏe khi bị hành hạ bởi những cơn đau thì sau Covid, ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe đã trở nên rõ rệt. Người ta bắt đầu chủ động trong việc khám tổng quát định kỳ để sàng lọc các yếu tố nguy cơ. Những thay đổi này không chỉ xuất phát từ nỗi lo dịch bệnh mà còn từ suy nghĩ sức khỏe là nền tảng để duy trì chất lượng cuộc sống trong dài hạn. 

Hơn thế nữa, đại dịch cho thấy người mắc các bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường, béo phì, hô hấp, suy thận có nguy cơ tử vong cao hơn khi gặp phải các loại virus truyền nhiễm. Điều này chứng minh rằng phòng bệnh không chỉ giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh mà còn nâng cao khả năng ứng phó trước những rủi ro sức khỏe trong tương lai. 

Một phương án chăm sóc sức khỏe chủ động khác là điều chỉnh lối sống theo hướng lành mạnh và phù hợp hơn, tập trung vào ba yếu tố cốt lõi: dinh dưỡng, vận động và giấc ngủ. Nhiều người đã duy trì thói quen đi bộ, tập thể dục, đạp xe hoặc bơi lội; ưu tiên thực phẩm thuần tự nhiên và chế độ ăn giảm muối đường, đồng thời chú trọng ngủ đủ giấc và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Bên cạnh đó, người dân cũng có xu hướng giảm tiêu thụ rượu bia. Theo Báo Tuổi Trẻ dẫn số liệu của Tổng cục Thống kê, năm 2022, mức tiêu thụ rượu bia bình quân đã giảm 1,2 lít/người/tháng. 

Đọc thêm: Phòng Bệnh Giúp Tiết Kiệm Chi Phí Như Thế Nào?

Xem trọng việc chăm sóc sức khỏe tinh thần 

Trước đại dịch COVID-19, sức khỏe tinh thần thường không nhận được sự quan tâm thích đáng với vai trò của nó trong sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, những tác động kéo dài của đại dịch đã khiến các vấn đề như lo âu, trầm cảm được chú ý nhiều hơn, đồng thời cho thấy tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe tinh thần song song với sức khỏe thể chất. 

Theo nghiên cứu “Trầm cảm và một số yếu tố liên quan ở người dân đã từng mắc COVID-19 tại thành phố Quảng Ngãi” trên Tạp chí Y Dược học Huế, 13% người tham gia nghiên cứu (trên 600 người trưởng thành đã khỏi COVID-19 ít nhất 6 tháng) có biểu hiện trầm cảm theo thang đo Beck-II. Trong đó, 7,5% trầm cảm nhẹ, 4,83% vừa, 0,67%0.67% nặng và khoảng 5,5% mức độ vừa đến nặng. Ngoài ra, hơn 76% đối tượng có ít nhất 1 triệu chứng hậu COVID-19. 

Trước những tác động đến sức khỏe tinh thần, nhiều người đã chủ động điều chỉnh hành vi để duy trì trạng thái tâm lý cân bằng. Nhiều người tự đặt ranh giới để tạo điểm cân bằng cho công việc và cuộc sống; thực hiện chăm sóc sức khỏe tinh thần thông qua thiền, hít thở, yoga, viết nhật ký, xông tinh dầu; duy trì kết nối xã hội lành mạnh và giao tiếp giữa người với người; hòa mình vào thiên nhiên thông qua các hoạt động leo núi, tắm rừng, chèo sup. 

 

Lợi ích và thách thức khi thay đổi hành vi sức khỏe 

Thay đổi hành vi sức khỏe là xu hướng tích cực được thúc đẩy sau đại dịch Covid-19. Mặc dù mang lại nhiều lợi ích lâu dài, quá trình này vẫn tồn tại những thách thức cần được nhận diện và khắc phục để duy trì hiệu quả bền vững. Dưới đây là bảng thông tin cụ thể về lợi ích và thách thức khi thay đổi nhận thức sức khỏe sau COVID-19. 

Lợi ích	Thách thức
Giảm gánh nặng cho hệ thống y tế. Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. Cải thiện chất lượng cuộc sống. Tiết kiệm chi phí y tế trong tương lai. Nâng cao khả năng ứng phó với các nguy cơ sức khỏe.	Nhận thức về sức khỏe chưa đồng đều.  Bùng nổ thông tin nhưng thiếu kiểm chứng.  Khó thay đổi các thói quen đã hình thành lâu năm.  Hạn chế về thời gian, chi phí và điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế.  Thiếu tính kiên trì trong việc duy trì thói quen mới.

Đọc thêm: Vì sao sức khỏe cần được học như một kỹ năng sống?

FAQs về nhận thức sức khỏe sau Covid

Hậu Covid-19 có ảnh hưởng lâu dài đến nhận thức sức khỏe không?

Có. Những triệu chứng như mệt mỏi, khó thở, rối loạn giấc ngủ… khiến nhiều người quan tâm hơn đến việc phục hồi sức khỏe. Bộ Y tế cũng khuyến cáo theo dõi sức khỏe, tập luyện nhẹ nhàng và dinh dưỡng đầy đủ. Nhận thức về sức khỏe tâm thần cũng được cải thiện rõ rệt.

Làm thế nào để nâng cao nhận thức và chăm sóc sức khỏe chủ động sau COVID-19?

• Khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm.
• Duy trì chế độ ăn giàu rau củ, protein; tập thể dục đều đặn.
• Sử dụng sổ sức khỏe điện tử trên VNeID để theo dõi.
• Hạn chế rượu bia, thuốc lá và stress.
• Tham khảo thông tin từ nguồn chính thống như Bộ Y tế, Cục Phòng bệnh.

Vai trò của y tế cơ sở và công nghệ trong việc nâng cao nhận thức sức khỏe?

Y tế cơ sở là nền tảng cho chăm sóc ban đầu và phòng bệnh. Các công cụ số như VNeID, sổ sức khỏe điện tử giúp người dân dễ dàng theo dõi lịch sử khám chữa bệnh và nhận nhắc nhở định kỳ.

OM’E Việt Nam – nâng cao nhận thức sức khỏe sau Covid 

OM’E Việt Nam là nền tảng học chủ động về sức khỏe thông qua hình thức E-Learning với giáo án được xây dựng bởi các chuyên gia đầu ngành. OM’E hệ thống hóa kiến thức và hướng dẫn thực hành cho các lĩnh vực:

• Y học cổ truyền: Các phương pháp chăm sóc sức khỏe tự nhiên như xoa bóp, bấm huyệt, thanh lọc và bồi bổ cơ thể nhằm giảm đau nhức, hỗ trợ lưu thông khí huyết và kết hợp thảo dược phù hợp với từng thể trạng để nâng cao sức khỏe toàn diện. 

• Y học hiện đại: Trang bị kiến thức chăm sóc sức khỏe phù hợp cho từng nhóm đối tượng như trẻ em, phụ nữ và người cao tuổi, đồng thời hướng dẫn cách theo dõi sức khỏe tại nhà, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và thực hiện sơ cứu, xử trí ban đầu đối với một số tình huống sức khỏe thường gặp. 

• • Tâm lý học: Hướng dẫn chăm sóc và đồng hành cùng trẻ tăng động giảm chú ý (ADHD), trẻ tự kỷ hoặc trẻ biếng ăn; đồng thời trang bị kiến thức nhận biết sớm các dấu hiệu trầm cảm, rối loạn cảm xúc và những vấn đề sức khỏe tinh thần để có biện pháp hỗ trợ hoặc can thiệp phù hợp. 

• Dinh dưỡng: Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp với thể trạng, nhu cầu và tình trạng sức khỏe của mỗi người; kết hợp theo dõi các chỉ số sức khỏe để điều chỉnh thực đơn theo từng giai đoạn và nhóm đối tượng như trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hay nhân viên văn phòng. 

• Vận động: Thiết kế chương trình tập luyện phù hợp với mục tiêu chăm sóc sức khỏe, cải thiện thể lực hoặc phục hồi chức năng, đồng thời bảo đảm an toàn cho người mắc bệnh lý nền thông qua việc lựa chọn cường độ và hình thức vận động thích hợp.

Đọc thêm: Talkshow “Con Đường Trị Liệu” – Tập 2: Cơ Thể Con Người Và Những Kiến Thức Nền Tảng Người Học Trị Liệu Cần Biết

Bên cạnh giáo trình chặt chẽ, logic và bổ ích, OM’E còn tối ưu khả năng truyền tải kiến thức y tế và chăm sóc sức khỏe chủ động thông qua những điều kiện sau: 

• Công nghệ E-learning: Có thể học mọi lúc, mọi nơi.
• Chương trình học: Thiết thực, đa dạng, trực quan và ưu tiên thực hành. 
• Giảng viên: Các chuyên gia trong lĩnh vực giảng dạy. 
• Dịch vụ: Đội ngũ học vụ luôn sẵn sàng giải đáp thắc mắc và hỗ trợ tận tình trong suốt quá trình học. 

Nhìn chung, nhận thức sức khỏe sau COVID-19 đã thay đổi từ việc chăm sóc sức khỏe bị động sang ý thức chủ động phòng bệnh. Ngoài ra, mỗi cá nhân và gia đình cũng chú trọng hơn trong việc nâng cao sức khỏe bằng cách thay đổi lối sống cũng như dành sự quan tâm tương xứng với tầm quan trọng của trạng thái tinh thần. Để sự thay đổi trong tư duy này mang lại hiệu quả thực tiễn, mỗi người cần trang bị kiến thức thông qua các trang thông tin chính thống từ Bộ Y tế hay nền tảng cung cấp kiến thức OM’E Việt Nam. 

Nguồn tham khảo: https://t5g.org.vn/vien-chien-luoc-va-chinh-sach-y-te-cong-bo-ket-qua-nghien-cuu-danh-gia-muc-do-san-sang-cua-viet-nam-ve-tu-cham-soc-suc-khoe-va-cac-yeu-to-anh-huong

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

• Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội
• Hotline: 0966.000.643
• Website: ome.edu.vn
• Email: [email protected]

Kiến thức sức khỏe không chỉ giúp mỗi người chăm sóc bản thân đúng cách mà còn là “bộ lọc” quan trọng để phân biệt thông tin y khoa chính xác với tin giả đang lan truyền trên mạng xã hội. Khi có tư duy khoa học, chúng ta sẽ biết cách kiểm chứng thông tin trước khi tin tưởng hoặc áp dụng vào thực tế.

Vì sao tin giả về sức khỏe ngày càng phổ biến?

Chỉ cần dành vài phút lướt Facebook, TikTok, YouTube hay các diễn đàn trực tuyến, người dùng có thể dễ dàng bắt gặp vô số bài viết, video hoặc hình ảnh chia sẻ những “bí quyết” chăm sóc sức khỏe được quảng cáo là hiệu quả tức thì. Không ít nội dung đưa ra các khẳng định như:

• “Uống nước chanh mỗi ngày có thể chữa khỏi ung thư.”
• “Nhịn ăn liên tục 7 ngày giúp cơ thể thải độc hoàn toàn.”
• “Không cần tiêm vaccine vì cơ thể tự tạo được miễn dịch tốt hơn.”
• “Chỉ cần sử dụng một loại thảo dược là có thể chữa khỏi bệnh tiểu đường.”

Những thông tin này thường được trình bày dưới dạng câu chuyện truyền cảm hứng, trải nghiệm cá nhân hoặc lời khuyên từ những người tự xưng là “chuyên gia”. Bên cạnh đó, tiêu đề giật gân, hình ảnh bắt mắt và các cụm từ như “bác sĩ không muốn bạn biết”, “phương pháp bí mật”, “hiệu quả chỉ sau vài ngày” càng khiến người đọc tò mò và dễ dàng nhấn vào xem hoặc chia sẻ mà chưa kiểm chứng. Và nhiều người có xu hướng tin vào lời kể của người quen, người nổi tiếng hoặc những trải nghiệm cá nhân hơn là những thông tin được kiểm chứng bằng bằng chứng y khoa.

Đáng nói, phần lớn các nội dung này không dẫn nguồn từ các tổ chức y tế uy tín, không có nghiên cứu khoa học chứng minh hoặc cố tình cắt ghép thông tin để tạo sự hiểu lầm. 

Trong khi đó, y học hiện đại luôn dựa trên các nghiên cứu lâm sàng, số liệu thống kê và sự đánh giá của các chuyên gia trước khi đưa ra khuyến cáo. Khi đặt niềm tin vào các thông tin chưa được xác thực, người đọc rất dễ trở thành nạn nhân của tin giả về sức khỏe.

 

Đọc thêm: NGƯỜI VIỆT THIẾU KIẾN THỨC SỨC KHỎE GIỮA THỜI BÙNG NỔ THÔNG TIN

 

Kiến thức sức khỏe là “lá chắn” bảo vệ mỗi người

Hiểu đúng về kiến thức sức khỏe

Kiến thức sức khỏe là khả năng tìm kiếm, tiếp cận, hiểu, đánh giá và sử dụng các thông tin liên quan đến sức khỏe để đưa ra những quyết định phù hợp trong việc chăm sóc và bảo vệ bản thân. Người có kiến thức sức khỏe tốt không chỉ hiểu về các tình trạng sức khỏe, yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa, mà còn biết đánh giá độ tin cậy của thông tin y khoa trước khi tiếp nhận hoặc chia sẻ. Đồng thời, họ có khả năng lựa chọn và áp dụng những thông tin phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình thay vì làm theo các lời khuyên thiếu căn cứ. 

Người có kiến thức sức khỏe tốt không nhất thiết phải là bác sĩ, nhưng họ biết đặt câu hỏi trước khi tin vào một lời khuyên sức khỏe.

Tư duy khoa học giúp tránh bị dẫn dắt bởi các thông tin sai lệch

Trong thời đại số, không phải thông tin nào được chia sẻ nhiều cũng là thông tin chính xác. Tư duy khoa học giúp mỗi người tiếp nhận thông tin một cách khách quan, biết kiểm chứng trước khi tin tưởng hoặc áp dụng. 

Thay vì chỉ quan tâm đến số lượt chia sẻ hay bình luận, hãy tự đặt ra những câu hỏi như: “Ai là người cung cấp thông tin? Có bằng chứng khoa học hoặc nghiên cứu nào chứng minh không? Thông tin này có được các cơ quan y tế uy tín khuyến cáo không? Nội dung đã được cập nhật theo các hướng dẫn mới nhất chưa?”

Việc hình thành thói quen kiểm chứng sẽ giúp bạn hạn chế bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch.

 

Đọc thêm: NĂNG LỰC Y TẾ CÁ NHÂN – TÀI SẢN VÔ HÌNH QUYẾT ĐỊNH TUỔI THỌ

 

III. Làm sao để nhận biết thông tin y khoa đáng tin cậy?

Kiểm tra nguồn thông tin

Một thông tin y khoa đáng tin cậy thường được công bố bởi các cơ quan và tổ chức y tế uy tín như:

• Bộ Y tế.
• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
• Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC)
• Các bệnh viện hoặc trường đại học y khoa uy tín.
• Tạp chí khoa học có phản biện.

Những nguồn này đều dựa trên các nghiên cứu, bằng chứng khoa học và được cập nhật thường xuyên. 

Ngược lại, người đọc cần thận trọng với những bài viết không ghi rõ nguồn tham khảo, chỉ dựa trên lời kể hoặc trải nghiệm cá nhân, đưa ra những cam kết như “chữa khỏi 100%” hay “hiệu quả tức thì”, đồng thời lồng ghép việc quảng cáo và bán sản phẩm ngay trong nội dung. Đây là những dấu hiệu phổ biến của các thông tin sai lệch hoặc tin giả, có thể khiến người đọc đưa ra những quyết định không đúng trong việc chăm sóc sức khỏe.

Đối chiếu nhiều nguồn tham khảo

Người đọc không nên vội đưa ra kết luận chỉ dựa trên một bài viết hoặc một nguồn thông tin duy nhất. Thay vào đó, người đọc cần đối chiếu nội dung với nhiều nguồn y tế uy tín. Khi các cơ quan chuyên môn lớn cùng đưa ra khuyến cáo tương tự, những thông tin này thường có độ tin cậy cao hơn so với các bài đăng đơn lẻ trên mạng xã hội.

Lưu ý về thời điểm cập nhật thông tin

Không giống nhiều lĩnh vực khác, y học luôn thay đổi khi có thêm các bằng chứng khoa học mới. Chính vì vậy, một bài viết được đăng từ nhiều năm trước có thể không còn phản ánh đúng các khuyến cáo hiện hành. Để tiếp cận thông tin y khoa chính xác, bạn nên ưu tiên những tài liệu được cập nhật gần đây và được công bố bởi các tổ chức y tế uy tín.

 

Đọc thêm: Người Có Kiến Thức Sức Khỏe Có Lợi Thế Gì Trong Cuộc Sống?

 

IV. Hậu quả khi tin vào tin giả sức khỏe

Tin vào tin giả hoặc thông tin y khoa chưa được kiểm chứng có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Người đang điều trị có thể tự ý ngừng thuốc, sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, chậm nhận biết những dấu hiệu bất thường và bỏ lỡ “thời gian vàng” can thiệp. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân, việc lan truyền thông tin sai lệch còn gây hoang mang trong cộng đồng và làm giảm hiệu quả của các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.

Trong Đại dịch COVID-19, nhiều thông tin cho rằng uống tỏi, nước muối hoặc các loại thảo dược có thể phòng hoặc chữa khỏi bệnh đã được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định chưa có bằng chứng khoa học chứng minh các phương pháp này có thể thay thế vaccine hoặc các biện pháp điều trị chính thống. Đây là minh chứng cho thấy việc kiểm chứng thông tin y khoa là vô cùng cần thiết trước khi tin tưởng và áp dụng.

Làm thế nào để nâng cao kiến thức sức khỏe?

Mỗi người có thể xây dựng kiến thức sức khỏe bằng những cách đơn giản:

• Tham khảo thông tin từ các đơn vị chính thống.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ khi phát hiện có vấn đề sức khỏe.
• Không nên chia sẻ bài viết chưa được kiểm chứng.
• Rèn luyện tư duy khoa học khi tiếp nhận thông tin.
• Luôn cập nhật những kiến thức y khoa mới nhất.

Khi mỗi cá nhân đều biết kiểm chứng thông tin, cộng đồng sẽ hạn chế được sự lan truyền của tin giả và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe.

Kết luận:

Trong thời đại số, ai cũng có thể tiếp cận hàng nghìn thông tin mỗi ngày, nhưng không phải thông tin nào cũng chính xác. Kiến thức sức khỏe chính là “bộ lọc” giúp chúng ta phân biệt thông tin y khoa đáng tin cậy với tin giả, từ đó đưa ra quyết định đúng đắn và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình. Xây dựng tư duy khoa học là nền tảng quan trọng để trở thành người tiếp nhận thông tin một cách hiệu quả trong kỷ nguyên số.

Nếu muốn chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng chăm sóc sức khỏe một cách bài bản, hãy tham khảo các chương trình đào tạo cùng đội ngũ chuyên gia tại Trung tâm Đào tạo và Chăm sóc Sức khỏe Chủ động OM’E Việt Nam. Các khóa học được xây dựng với kiến thức chuyên môn, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp người học nâng cao hiểu biết về chăm sóc sức khỏe chủ động, từ đó bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình một cách khoa học.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

• Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.000.643
• Website: ome.edu.vn
• Email: [email protected]

Những năm đầu đời là giai đoạn “vàng” để trẻ phát triển ngôn ngữ. Tuy nhiên, khi con nói chậm hơn các bạn cùng trang lứa, không ít phụ huynh rơi vào trạng thái lo lắng, băn khoăn và không biết nên tiếp tục theo dõi hay đưa trẻ đi đánh giá.

Thực tế, không phải mọi trường hợp chậm nói đều giống nhau. Có những trẻ chỉ chậm nói đơn thuần và vẫn phát triển tốt khi được tạo môi trường giao tiếp phù hợp. Ngược lại, cũng có những trường hợp cần được đánh giá sớm để xác định nguyên nhân và có hướng hỗ trợ kịp thời.

Nhận diện đúng giúp cha mẹ đưa ra quyết định đúng

Điều quan trọng nhất không phải là vội vàng kết luận hay quá lo lắng, mà là hiểu đúng tình trạng của trẻ.

Việc quan sát các mốc phát triển ngôn ngữ, khả năng tương tác, giao tiếp và tiếp nhận lời nói sẽ giúp cha mẹ có thêm cơ sở để theo dõi con. Tuy nhiên, những biểu hiện này không thể thay thế cho việc đánh giá chuyên môn khi trẻ có dấu hiệu đáng lưu ý.

Một góc nhìn đúng sẽ giúp phụ huynh tránh hai thái cực thường gặp: chủ quan cho rằng “lớn lên sẽ tự nói” hoặc quá lo lắng và can thiệp khi chưa thực sự cần thiết.

Gia đình là môi trường phát triển ngôn ngữ đầu tiên của trẻ

Sự phát triển ngôn ngữ không chỉ đến từ các buổi trị liệu hay lớp học mà còn được nuôi dưỡng qua những cuộc trò chuyện, những lần đọc sách cùng con hay những khoảnh khắc tương tác trong sinh hoạt hằng ngày.

Việc dành thời gian lắng nghe, khuyến khích trẻ diễn đạt và tạo môi trường giao tiếp tích cực sẽ góp phần giúp trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ một cách tự nhiên.

Livestream: “Nhận diện trẻ chậm nói đơn thuần và cách giáo dục”

Nhằm giúp phụ huynh có thêm kiến thức và góc nhìn khoa học về sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, OM’E tổ chức livestream “Nhận diện trẻ chậm nói đơn thuần và cách giáo dục”.

Chương trình có sự đồng hành của ThS. Bùi Thị Hậu, chuyên gia có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tâm lý và giáo dục trẻ em.

Trong buổi chia sẻ, phụ huynh sẽ được tìm hiểu:

• Chậm nói đơn thuần là gì và cách nhận diện đúng.
• Khi nào nên tiếp tục theo dõi, khi nào cần đưa trẻ đi đánh giá.
• Các hoạt động giúp kích thích ngôn ngữ phù hợp theo từng giai đoạn phát triển.
• Giải đáp trực tiếp những băn khoăn thường gặp trong quá trình nuôi dạy trẻ.

Thông tin chi tiết sự kiện

• Chủ đề: Nhận diện trẻ chậm nói đơn thuần và cách giáo dục
• Thời gian: 19h30 – 21h00 | 13/08/2026
• Hình thức: Livestream trực tuyến qua Zoom
• Chuyên gia: ThS. Bùi Thị Hậu
• Link đăng ký: https://sukien.ome.edu.vn/mktda-cham-so-20-138

Hiểu đúng thì mới có thể thương sâu. Hãy để Chạm Tri Thức và Trung tâm OM’E cùng ba mẹ mở lối bước vào thế giới của con yêu một cách trọn vẹn nhất!

Ngày nay, việc tìm kiếm thông tin về sức khỏe trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, trước lượng thông tin về sức khỏe ngày càng phong phú, kiến thức sức khỏe trở thành nền tảng giúp mỗi người chọn lọc thông tin, đưa ra quyết định phù hợp và chủ động chăm sóc sức khỏe.

Vì sao nhu cầu tìm kiếm kiến thức sức khỏe ngày càng tăng?

Trong nhiều năm trước, không ít người chỉ bắt đầu tìm hiểu về sức khỏe khi bản thân hoặc người thân gặp vấn đề. Khi đó, việc tìm kiếm thông tin thường xoay quanh bệnh lý, thuốc điều trị hoặc địa chỉ khám chữa bệnh.

Ngày nay, cách tiếp cận này đang dần thay đổi. Thay vì chờ đến khi sức khỏe gặp vấn đề, nhiều người lựa chọn học cách chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ, sức khỏe tinh thần đến các phương pháp chủ động bảo vệ sức khỏe ngay khi cơ thể còn khỏe mạnh. Sự thay đổi này phản ánh một xu hướng mới: chủ động trang bị kiến thức sức khỏe để chăm sóc bản thân tốt hơn và giảm thiểu những rủi ro có thể xảy ra trong tương lai.

Có nhiều yếu tố thúc đẩy sự thay đổi này. Tuổi thọ ngày càng tăng, các vấn đề sức khỏe phổ biến hơn, nhịp sống hiện đại tạo ra nhiều áp lực và mọi người cũng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng cuộc sống. Bên cạnh đó, nhiều gia đình nhận ra rằng chăm sóc sức khỏe từ sớm không chỉ giúp duy trì thể trạng tốt, mà còn góp phần bảo vệ khả năng học tập, làm việc và hạn chế những chi phí chăm sóc sức khỏe phát sinh trong tương lai. 

Điều này cho thấy sức khỏe không còn được nhìn nhận là vấn đề của riêng ngành y tế mà đã trở thành một phần trong cuộc sống hằng ngày. Để đưa ra những lựa chọn phù hợp, mỗi người cần có nền tảng kiến thức sức khỏe vững vàng.

Kiến thức sức khỏe giúp thay đổi cách chăm sóc bản thân như thế nào?

Giá trị lớn nhất của kiến thức sức khỏe không nằm ở số lượng thông tin được ghi nhớ mà ở khả năng hiểu đúng và áp dụng những kiến thức đó vào cuộc sống một cách phù hợp.  

Hiểu để lựa chọn lối sống phù hợp

Khi hiểu rõ vai trò của dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và sức khỏe tinh thần, mỗi người có thể xây dựng những thói quen phù hợp với độ tuổi, thể trạng và điều kiện sống của mình. Thay vì chạy theo những xu hướng đang phổ biến, họ biết cân nhắc điều gì thực sự phù hợp với bản thân.

Ví dụ, một người hiểu về dinh dưỡng sẽ không chỉ quan tâm đến việc ăn ít hay ăn nhiều mà còn chú ý đến sự cân đối giữa các nhóm thực phẩm. Một người hiểu vai trò của vận động sẽ lựa chọn hình thức tập luyện phù hợp với thể trạng thay vì cố gắng theo những bài tập vượt quá khả năng.

Những lựa chọn tưởng chừng nhỏ này, khi được duy trì đều đặn, sẽ góp phần hình thành lối sống lành mạnh và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe chủ động.

Đọc thêm: Lối Sống Lành Mạnh – Khi Sống Khỏe Không Chỉ Là Phong Trào

Hiểu để biết khi nào cần tìm hỗ trợ chuyên môn

Một lợi ích quan trọng khác của kiến thức sức khỏe là giúp mỗi người biết khi nào có thể chủ động theo dõi và khi nào cần tìm đến nhân viên y tế. Không phải mọi dấu hiệu bất thường đều cần xử lý giống nhau, cũng không phải vấn đề nào cũng có thể tự giải quyết bằng những thông tin tìm thấy trên Internet.

Khi có nền tảng kiến thức, mỗi người sẽ biết lắng nghe cơ thể, nhận diện những dấu hiệu cần lưu ý và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn đúng thời điểm. Điều này không chỉ giúp quá trình chăm sóc sức khỏe hiệu quả hơn mà còn giảm nguy cơ trì hoãn việc thăm khám hoặc tự áp dụng những phương pháp chưa phù hợp.

Đồng thời, kiến thức cũng giúp mỗi người trao đổi với nhân viên y tế rõ ràng hơn, hiểu được các hướng dẫn chuyên môn và phối hợp tốt hơn trong quá trình theo dõi, thăm khám hoặc chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Kiến thức sức khỏe không chỉ giúp chăm sóc bản thân mà còn bảo vệ cả gia đình

Sức khỏe của mỗi người có thể ảnh hưởng đến cả gia đình. Chẳng hạn, người chuẩn bị bữa ăn sẽ quyết định thực đơn hằng ngày, cha mẹ hướng dẫn con hình thành thói quen sinh hoạt, còn con cái có thể nhắc ông bà khám sức khỏe định kỳ. Vì vậy, khi một người có kiến thức sức khỏe đúng, những hiểu biết đó cũng có thể lan tỏa đến những người thân xung quanh.

Khi hiểu về dinh dưỡng, mỗi người sẽ biết cách lựa chọn thực phẩm và xây dựng bữa ăn cân đối hơn. Khi hiểu vai trò của tiêm chủng, khám sức khỏe định kỳ hay phòng bệnh, họ cũng chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cho gia đình. Ngược lại, nếu thiếu kiến thức, mọi người dễ làm theo những lời khuyên truyền miệng hoặc thông tin chưa được kiểm chứng.

Vì vậy, học về sức khỏe không chỉ giúp mỗi người chăm sóc bản thân tốt hơn mà còn góp phần xây dựng những thói quen tích cực và bảo vệ sức khỏe của cả gia đình.

Đọc thêm: Chăm Sóc Sức Khỏe Gia Đình Bắt Đầu Từ Việc Học Đúng

Học kiến thức sức khỏe như thế nào để hiệu quả?

Trong thời đại số, điều khó nhất không phải là tìm thông tin mà là lựa chọn đúng thông tin. Vì vậy, học về sức khỏe cần đi kèm với khả năng chọn lọc và cập nhật kiến thức từ những nguồn đáng tin cậy.

Ưu tiên những nguồn thông tin có cơ sở khoa học

Khi tìm hiểu về sức khỏe, mỗi người nên ưu tiên thông tin y khoa từ các cơ quan quản lý y tế, tổ chức quốc tế, bệnh viện hoặc chuyên gia có chuyên môn. Những nguồn này thường dựa trên bằng chứng khoa học và được cập nhật theo các khuyến cáo mới.

Ngược lại, cần thận trọng với những nội dung đưa ra cam kết tuyệt đối, quảng cáo quá mức hoặc thiếu dẫn chứng rõ ràng.

Học có hệ thống thay vì chỉ đọc từng thông tin riêng lẻ

Đọc một bài viết có thể giúp giải đáp một câu hỏi cụ thể, nhưng khó tạo nên nền tảng kiến thức lâu dài. Việc học có hệ thống giúp người học hiểu được mối liên hệ giữa dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ, sức khỏe tinh thần và phòng ngừa, từ đó dễ dàng áp dụng kiến thức vào cuộc sống hằng ngày.

Sự phát triển của các nền tảng học tập cũng giúp việc tiếp cận kiến thức sức khỏe trở nên thuận tiện hơn. Thay vì chỉ tìm kiếm từng bài viết riêng lẻ, nhiều người lựa chọn các chương trình học về sức khỏe trực tuyến để được tiếp cận nội dung có hệ thống, dễ theo dõi và phù hợp với lịch sinh hoạt. Khi học từ những nguồn uy tín, người học không chỉ hiểu đúng về sức khỏe mà còn biết cách áp dụng kiến thức vào cuộc sống hằng ngày.

Đọc thêm: NGƯỜI VIỆT THIẾU KIẾN THỨC SỨC KHỎE GIỮA THỜI BÙNG NỔ THÔNG TIN

Kết luận

Xu hướng chủ động tìm kiếm kiến thức sức khỏe phản ánh sự thay đổi trong cách mỗi người nhìn nhận việc chăm sóc sức khỏe. Thay vì chỉ tìm giải pháp khi sức khỏe gặp vấn đề, nhiều người lựa chọn học hỏi từ sớm để hiểu cơ thể, xây dựng lối sống phù hợp và đưa ra những quyết định tốt hơn cho sức khỏe mỗi ngày. đúng hơn trong cuộc sống.

Kiến thức không thể loại bỏ hoàn toàn những rủi ro, nhưng giúp mỗi người chủ động hơn trước những lựa chọn liên quan đến sức khỏe. Đó cũng là nền tảng để hình thành những thói quen tích cực và chăm sóc bản thân, gia đình một cách bền vững.

Sức khỏe không chỉ được xây dựng bằng những lựa chọn mỗi ngày mà còn bắt đầu từ sự hiểu biết. Khi được trang bị kiến thức sức khỏe , mỗi người sẽ tự tin hơn trong việc đưa ra các quyết định phù hợp, từ đó chủ động chăm sóc bản thân và đồng hành cùng gia đình xây dựng lối sống khỏe mạnh.OM’E là nền tảng giáo dục về chăm sóc sức khỏe chủ động, cung cấp các khóa học trực tuyến được xây dựng và kiểm định bởi đội ngũ chuyên môn. Nội dung học được thiết kế theo hướng khoa học, dễ hiểu và dễ áp dụng, giúp người học từng bước đưa kiến thức vào thực hành và hình thành những thói quen tích cực trong cuộc sống.

Sức khỏe bắt đầu từ sự chủ động – bắt đầu hành trình học chăm sóc sức khỏe chủ động cùng OM’E ngay hôm nay.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

• Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành phố Hà Nội

• Hotline: 0966.000.643

• Website: ome.edu.vn

• Email: [email protected]

 

Không ít người cho rằng sức khỏe tinh thần chỉ nằm ở sự thay đổi của cảm xúc. Tuy nhiên, khoa học thần kinh đã chứng minh cảm xúc chỉ là biểu hiện bên ngoài, phản ánh những thay đổi đang diễn ra trong não bộ, hệ thần kinh và hormone của con người. Trong phần tiếp theo, hãy cùng OM’E tìm hiểu sâu hơn về tính sinh học của sức khỏe tinh thần nhé! 

Sức khỏe tinh thần là gì? 

Theo American Psychological Association (APA), sức khỏe tinh thần là trạng thái ổn định về mặt cảm xúc, suy nghĩ và hành vi. Khi có sức khỏe tinh thần tốt, một người có thể kiểm soát cảm xúc, xây dựng các mối quan hệ tích cực, ứng phó với áp lực và duy trì cuộc sống cân bằng. 

WHO cũng cho biết sức khỏe tinh thần vốn phức tạp và khác biệt ở mỗi cá nhân. Các yếu tố liên quan đến trải nghiệm cá nhân, gia đình, cộng đồng có thể kết hợp để bảo vệ hoặc làm suy yếu sức khỏe tinh thần. Tổ chức Y tế Thế giới cũng cho biết các vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần bao gồm rối loạn tâm thần, khuyết tật tâm lý xã hội, trầm cảm, suy giảm chức năng hoặc xu hướng tự hại. 

Đọc thêm: SỨC KHỎE TINH THẦN ẢNH HƯỞNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN THỂ CHẤT?

Các yếu tố chi phối sức khỏe tinh thần 

Não bộ 

Não bộ được biết đến là trung tâm điều khiển cảm xúc. Những cung bậc vui, buồn, sợ hãi, tức giận đều không xuất hiện một cách ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình xử lý thông tin phức tạp bên trong bộ não. 

Theo thông tin từ NIH, Khi tiếp nhận kích thích từ môi trường, ddồi thị sẽ truyền tín hiệu đến hạch hạnh nhân, nơi giúp não nhận biết và đánh giá những ý nghĩa về mặt cảm xúc. Đồng thời, các tín hiệu này cũng được gửi đến vùng não phía trước, giúp chúng ta phân tích tình huống, suy nghĩ và lựa chọn cách phản ứng phù hợp. Nếu hạch hạnh nhân nhận thấy có nguy cơ, vùng dưới đồi sẽ kích hoạt các phản ứng tự nhiên của cơ thể và giải phóng các hormone như cortisol, adrenaline để cơ thể sẵn sàng đối phó với căng thẳng.

Theo thông tin từ Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH), khi cơ thể và tinh thần ở trạng thái khỏe mạnh, vùng não phía trước có vai trò kiểm soát và điều chỉnh hoạt động của hạch hạnh nhân, từ đó giúp chúng ta kiểm soát cảm xúc tốt hơn. Ngược lại, khi căng thẳng kéo dài, sự phối hợp giữa hai vùng não này có thể bị ảnh hưởng, khiến hạch hạnh nhân phản ứng mạnh hơn và làm tăng cảm giác lo âu, sợ hãi hoặc dễ mất kiểm soát cảm xúc.

Điều này cho thấy cách các vùng não phối hợp với nhau có thể ảnh hưởng đến cảm xúc và sức khỏe tinh thần của mỗi người.

Đọc thêm: LIVESTREAM CHẠM SỐ 19: XOA BÓP BẤM HUYỆT TRỊ LIỆU CẢI THIỆN CHỨC NĂNG TUẦN HOÀN MÁU, TIM MẠCH

Hormone và chất dẫn truyền thần kinh 

Nghiên cứu trên Blog Tin tức Y sinh của Viện Khoa học Y tế Tổng quát Quốc gia Hoa Kỳ cho biết các chất dẫn truyền thần kinh như Dopamine kiểm soát cảm xúc, Serotonin ảnh hưởng đến tâm trạng và giấc ngủ. Ngoài ra, Cortisol giúp cơ thể ứng phó với căng thẳng, Oxytocin góp phần tăng cảm giác gắn kết xã hội và giảm phản ứng stress. Các chất dẫn truyền này tương tác với các vùng não để tạo nên phản ứng cảm xúc và hành vi của con người. 

Sinh học 

Các yếu tố sinh học bao gồm chất lượng giấc ngủ, dinh dưỡng, hoạt động thể chất, rối loạn nội tiết, bệnh lý mạn tính, di truyền và tuổi tác cũng tác động không nhỏ đến sức khỏe tinh thần, cụ thể như sau:

• Giấc ngủ: Ngủ không đủ khiến cơ thể khó điều chỉnh cảm xúc, dễ căng thẳng, cáu gắt và giảm khả năng tập trung. 

• Dinh dưỡng: Sự thiếu hụt về mặt dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ và hệ đường ruột, từ đó tác động đến tâm trạng, khả năng kiểm soát cảm xúc và sức khỏe tinh thần. 

• Vận động: Khi duy trì các hoạt động thể chất, cơ thể sẽ tăng cường các chất như BDNF, Serotonin và Dopamine, từ đó hỗ trợ cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và giúp tinh thần tích cực hơn. 

• Nội tiết: Hệ quả của rối loạn nội tiết tố là thay đổi Hormone và gây ra phản ứng viêm. Tình trạng này kéo dài làm mất cân bằng cảm xúc cũng như dẫn đến rối loạn lo âu. 

• Di truyền: Nghiên cứu cho thấy yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến tính nhạy cảm của mỗi người với các rối loạn sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, gen không quyết định hoàn toàn. Thay vào đó, sự tương tác giữa gen, môi trường sống và lối sống mới là yếu tố quyết định nguy cơ phát sinh các vấn đề sức khỏe. 

• Tuổi tác: Quá trình lão hóa làm thay đổi cấu trúc và chức năng của não bộ, khiến khả năng điều hòa cảm xúc và thích nghi với căng thẳng giảm dần theo tuổi. 

Cảm xúc 

Cảm xúc của con người được phân thành cảm xúc tích cực, cảm xúc tiêu cực ngắn hạn và cảm xúc tiêu cực kéo dài. Trong đó, cảm xúc tích cực xuất hiện khi các chất như: Dopamine, Serotonin, Oxytocin trong não tăng, giúp ổn định tâm trạng, tăng khả năng thích nghi và nâng cao động lực sống. 

Mặt khác, cảm xúc tiêu cực ngắn hạn kích hoạt phản ứng stress tạm thời, giúp cơ thể nhận diện nguy cơ cũng như thích nghi với sự thay đổi của môi trường. Mặt khác, cảm xúc tiêu cực kéo dài xảy đến, cơ thể có thể duy trì phản ứng căng thẳng quá lâu, khiến nồng độ Cortisol tăng cao trong thời gian dài, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và làm tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, mất ngủ cũng như suy giảm sức khỏe tinh thần.  

Nói tóm lại, sức khỏe tinh thần không chỉ là cảm xúc vui, buồn hay tức giận, mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như não bộ, hormone, di truyền và môi trường sống. Do đó, để chăm sóc sức khỏe tinh thần, mỗi người nên chú trọng bảo vệ sức khỏe não bộ, duy trì lối sống lành mạnh, hỗ trợ cân bằng các hormone liên quan đến căng thẳng và cảm xúc, đồng thời dành thời gian cho những hoạt động giúp thư giãn và cân bằng tinh thần. 

Để có thể trang bị kiến thức bài bản về chăm sóc sức khỏe tinh thần, bạn có thể tham khảo nền tảng OM’E – nơi các chuyên gia cung cấp kiến thức chuyên môn về chăm sóc sức khỏe chủ động, hướng dẫn người học lý thuyết và thực hành những giải pháp y khoa từ truyền thống đến hiện đại để nâng cao sức khỏe thể lý và sâu hơn là sức khỏe tinh thần. Với OM’E, bạn sẽ kiến tạo một nền tảng sức khỏe tinh thần bền bỉ, ứng phó tốt với mọi áp lực trong cuộc sống. 

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

• Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội
• Hotline: 0966.000.643
• Website: ome.edu.vn
• Email: [email protected] 

Năng lực y tế cá nhân không chỉ là khả năng đọc hiểu các kiến thức y khoa mà còn là năng lực chủ động đưa ra những quyết định hợp lý trong quản lý sức khỏe. Khi thông tin y tế xuất hiện ngày càng nhiều trên Internet và mạng xã hội, việc biết cách tìm kiếm, đánh giá và áp dụng thông tin đáng tin cậy ngày càng trở thành một kỹ năng sống quan trọng, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và hướng tới tuổi thọ lâu dài. 

Năng lực y tế cá nhân là gì? 

Theo Healthy People 2030 của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS), năng lực y tế cá nhân là khả năng tìm kiếm, đọc hiểu và sử dụng thông tin cũng như các dịch vụ y tế để đưa ra quyết định và hành động liên quan đến sức khỏe cho bản thân và người khác. Định nghĩa này cũng được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) sử dụng như chuẩn tham chiếu trong các tài liệu về nâng cao sức khỏe. 

Năng lực y tế cá nhân được hình thành thông qua giáo dục, trải nghiệm sống, giao tiếp xã hội, môi trường sống cũng như cơ hội tiếp cận với các dịch vụ y tế. Như vậy, năng lực y tế cá nhân là kỹ năng cần được tích lũy và nâng cao trong suốt cuộc đời. 

 

Đọc thêm: Vì sao sức khỏe cần được học như một kỹ năng sống?

 

Bốn khía cạnh cốt lõi của hình thành năng lực y tế cá nhân

Để có thể đưa ra những quyết định đúng đắn về sức khỏe, mỗi cá nhân cần phát triển đồng thời nhiều nhóm năng lực khác nhau. Theo mô hình được WHO và nhiều tổ chức y tế quốc tế sử dụng, năng lực y tế cá nhân bao gồm bốn khía cạnh cốt lõi. 

Khả năng tìm kiếm thông tin và dịch vụ y tế

Người có năng lực y tế biết cách tìm kiếm thông tin từ các nguồn y khoa quốc tế hay đến từ cơ quan của bộ y tế, bệnh viện hoặc các hiệp hội chuyên ngành. Bên cạnh thông tin, họ biết lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh, dịch vụ sàng lọc và tiêm chủng phù hợp với từng loại bệnh, tuyến BHYT và nhu cầu của bản thân. 

Tại Việt Nam, xu hướng tìm kiếm thông tin sức khỏe hiện nay đang dịch chuyển mạnh sang các kênh số hóa. Theo nghiên cứu được đăng trên VNUHCM Journal, công cụ tìm kiếm trực tuyến và mạng xã hội là những nguồn tìm kiếm thông tin Y tế phổ biến nhất đối với sinh viên. Tuy nhiên, thông tin trên Internet khó có thể được kiểm chứng đầy đủ. Điều này cho thấy việc phát triển năng lực tìm kiếm thông tin là vô cùng cần thiết. 

Khả năng hiểu thông tin y tế

Sau khi tiếp nhận thông tin, mỗi người cần phải trau dồi khả năng đọc hiểu. Người có năng lực y tế biết cách đọc hiểu hướng dẫn sử dụng thuốc, các chỉ số xét nghiệm phổ biến hoặc nhận biết lợi ích và nguy cơ của từng phương pháp điều trị. Khả năng này giúp hạn chế việc hiểu sai hoặc tự ý điều chỉnh phác đồ điều trị.

Khả năng đánh giá thông tin

Một nghiên cứu về nâng cao năng lực y tế cá nhân trong điều trị bệnh mạn tính Annals of Behavioral Medicine nhấn mạnh rằng các bệnh nhân phải có kỹ năng y tế thiết yếu để làm cơ sở cho quyết định chăm sóc sức khỏe. Trong đó, đánh giá thông tin là một thành phần không thể tách rời. 

Trong thời đại số, bất kỳ ai cũng có thể chia sẻ lời khuyên về sức khỏe. Tuy nhiên, không phải nội dung nào cũng dựa trên bằng chứng khoa học. Vì vậy, cá nhân cần biết cách phân biệt giữa kiến thức y khoa đúng đắn và các nội dung tự phát chưa được kiểm chứng. 

Thiếu khả năng đánh giá thông tin y tế là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các quyết định sai lầm như là: tự ý dùng thuốc, lựa chọn hình thức chữa bệnh phản khoa học, hoặc từ chối điều trị chính thống vì bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội. 

Khả năng đưa ra quyết định dựa trên thông tin thu thập

Đây là mục tiêu cuối cùng của năng lực y tế cá nhân. Sau khi tìm kiếm, hiểu và đánh giá thông tin, mỗi người cần biết cách vận dụng vào thực tế, chẳng hạn như: điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, tăng cường vận động, chủ động thăm khám sức khỏe, tuân thủ phác đồ điều trị. Chính khả năng chuyển đổi kiến thức thành hành động mới tạo nên giá trị thực sự của năng lực y tế cá nhân.

 

Đọc thêm: 3 Trụ Cột Sức Khỏe Toàn Diện – Nền Tảng Của Cơ Thể Khỏe Mạnh

 

Biểu hiện của một người có năng lực y tế cá nhân 

Người có năng lực y tế cá nhân có thể chủ động trong việc: 

• Tìm kiếm và sàng lọc thông tin chính xác về chăm sóc sức khỏe. 
• Nắm được các thuật ngữ y khoa và hướng dẫn y tế cơ bản. 
• Đặt câu hỏi cho bác sĩ khi chưa nắm rõ tình trạng bệnh hoặc phương hướng điều trị. 
• Cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro trước khi lựa chọn điều trị. 
• Đọc và hiểu kết quả xét nghiệm phổ biến, chẳng hạn như xét nghiệm máu. 
• Hiểu và tuân thủ đúng các hướng dẫn điều trị. 
• Sử dụng thuốc đúng cách và an toàn. 
• Đánh giá các loại thực phẩm chức năng cũng như các xu hướng chăm sóc sức khỏe lan truyền trên Internet hoặc truyền miệng. 

Vì sao cần nâng cao năng lực y tế cá nhân?

Năng lực y tế cá nhân là yếu tố then chốt trong quản lý sức khỏe và duy trì tuổi thọ. Khi được trang bị năng lực y tế, mỗi người có xu hướng chủ động phòng bệnh và quản lý các bệnh mạn tính hiệu quả hơn. Mặt khác, trong thời đại mà ai có thể trở thành chuyên gia sức khỏe, năng lực y tế cá nhân trở thành một màng lọc, ngăn chặn thông tin sai lệch gây hậu quả xấu đến sức khỏe như chích máu khi đột quỵ, dốc ngược khi đuối nước… 

Đặc biệt đối với các bệnh mạn tính, năng lực y tế cá nhân được xem là cơ sở cốt lõi quyết định khả năng quản lý bệnh tật. Một bài đăng trên PubMed cho biết nhiều nghiên cứu quốc tế đã xác nhận mối liên hệ năng lực y tế cá nhân yếu kém với tình trạng mất kiểm soát đường huyết và biến chứng trên bệnh tiểu đường.   

Giúp chủ động phòng bệnh thay vì chỉ điều trị

Nhiều bệnh mạn tính như tiểu đường hay bệnh tim mạch tiến triển âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Khi có năng lực y tế tốt, mỗi người sẽ chủ động theo dõi các yếu nguy cơ và điều chỉnh lối sống trước khi hình thành bệnh lý nghiêm trọng.

Hỗ trợ quản lý sức khỏe hiệu quả hơn

Kiến thức sức khỏe chỉ thực sự có giá trị khi được áp dụng vào cuộc sống thường ngày. Người có năng lực y tế thường tự giác trong việc lên kế hoạch quản lý sức khỏe cho cá nhân và gia đình, phù hợp với độ tuổi, tình trạng thể chất và nguy cơ mắc bệnh. 

Giảm nguy cơ bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch

Sự phát triển của mạng xã hội làm gia tăng tốc độ lan truyền của thông tin chưa kiểm chứng.  Nếu thiếu năng lực y tế cá nhân, người đọc dễ tin vào các phương pháp chữa khỏi bệnh truyền miệng, chế độ ăn cực đoan hoặc các quảng cáo thực phẩm chức năng. Ngược lại, người có khả năng đánh giá thông tin sẽ biết chọn lọc, kiểm nghiệm thông tin trước khi đưa ra bất kỳ quyết định can thiệp hoặc tiêu thụ. 

Góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tuổi thọ

Mục tiêu của chăm sóc sức khỏe hiện đại không chỉ tập trung vào việc kéo dài tuổi thọ mà còn nâng cao chất lượng chuỗi ngày sống bằng cách duy trì khả năng học tập, làm việc và tận hưởng cuộc sống trong nhiều năm. Khi biết cách phòng bệnh và quản lý điều trị, mỗi người có thêm cơ hội duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần ổn định trong suốt vòng đời.

Làm thế nào để cải thiện năng lực y tế cá nhân? 

Chủ động xây dựng hệ thống thông tin 

Trong bối cảnh Internet và mạng xã hội trở thành nguồn tiếp cận thông tin sức khỏe phổ biến, việc lựa chọn đúng nguồn tham khảo là nền tảng của năng lực y tế cá nhân. WHO khuyến nghị mỗi người nên ưu tiên các thông tin được công bố bởi cơ quan quản lý y tế, tổ chức y tế quốc tế, bệnh viện, trường đại học hoặc hiệp hội chuyên ngành thay vì chỉ dựa vào các bài viết lan truyền hoặc chia sẻ từ người nổi tiếng.

Luyện đọc hiểu số liệu y tế cơ bản 

Mỗi người nên trang bị kiến thức cơ bản về những thông số sức khỏe thường gặp như huyết áp, đường huyết, cholesterol, chỉ số khối cơ thể (BMI) hoặc các thuật ngữ phổ biến trên kết quả xét nghiệm và đơn thuốc.

Việc hiểu các thông tin này giúp người bệnh trao đổi hiệu quả hơn với bác sĩ, đồng thời tránh những hiểu lầm có thể dẫn đến các quyết định tác động tiêu cực đến sức khỏe. Tuy nhiên, việc đọc hiểu chỉ số không thể thay thế hoàn toàn chẩn đoán của bác sĩ, mà chỉ được xem như một công cụ hỗ trợ để mỗi người chủ động hơn. 

Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bác sĩ và nhân viên y tế

Trong mỗi lần thăm khám, người bệnh nên liệt kê trước các triệu chứng, thuốc đang sử dụng, tiền sử bệnh và những câu hỏi cần được giải đáp. Nếu chưa hiểu rõ về chẩn đoán, hướng dẫn điều trị hoặc tác dụng phụ của thuốc, hãy chủ động đề nghị bác sĩ giải thích. Sự trao đổi hai chiều giúp người bệnh hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình, đồng thời góp phần tăng mức độ tuân thủ điều trị và giảm nguy cơ sai sót trong quá trình chăm sóc.

Tham khảo chéo nhiều nguồn thông tin 

Một trong những nguyên tắc quan trọng của năng lực y tế cá nhân là không đưa ra quyết định chỉ dựa trên một nguồn thông tin duy nhất. Trước khi áp dụng một phương pháp chăm sóc sức khỏe, sử dụng thực phẩm bổ sung hoặc thay đổi lối sống, người đọc nên đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn uy tín như tổ chức y tế, bệnh viện, hiệp hội chuyên ngành hoặc các nghiên cứu khoa học đã được công bố.

OM’E Việt Nam – nền tảng củng cố năng lực y tế cá nhân

OM’E là nền tảng cung cấp kiến thức y khoa và chăm sóc sức khỏe chủ động qua hình thức E-learning. Các bài giảng cũng như hướng dẫn thực hành đều được biên soạn và hướng dẫn bởi các chuyên gia trong lĩnh vực y học cổ truyền và hiện đại, dinh dưỡng, tâm lý học, vận động,… Với OM’E, bạn sẽ có một nguồn thông tin chất lượng để trau dồi năng lực y tế cá nhân và chủ động hơn trong quản lý sức khỏe của bản thân và gia đình. 

 

Đọc thêm: Talkshow “Con Đường Trị Liệu” – Tập 2: Cơ Thể Con Người Và Những Kiến Thức Nền Tảng Người Học Trị Liệu Cần Biết

 

Những câu hỏi thường gặp về năng lực y tế cá nhân 

Năng lực y tế cá nhân có giống kiến thức sức khỏe không?

Không. Kiến thức sức khỏe là những gì một người biết. Năng lực y tế là khả năng tìm, hiểu, đánh giá và sử dụng kiến thức đó vào thực tế. 

Năng lực y tế cá nhân khác hiểu biết y khoa như thế nào?

Hiểu biết y khoa là kiến thức chuyên sâu của bác sĩ, dược sĩ, phục vụ cho việc chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân. Năng lực y tế là kỹ năng mỗi người tự trang bị để chăm sóc sức khỏe của chính mình. 

Ai cần nâng cao năng lực y tế?

Về cơ bản là tất cả mọi người, đặc biệt là người từ 30–40 tuổi trở lên mắc các bệnh mạn tính và người phụ trách chăm sóc sức khỏe cho người khác. 

Có cần học y mới có năng lực y tế?

Không. Năng lực y tế cá nhân là kỹ năng sống, tương tự năng lực tài chính hay năng lực làm việc. Năng lực này có thể xây dựng qua giáo dục phổ thông và trải nghiệm cá nhân, không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về khoa. 

Trong bối cảnh thông tin sức khỏe ngày càng phong phú nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nội dung sai lệch, năng lực y tế cá nhân trở thành nền tảng để mỗi người đưa ra các quyết định chính xác liên quan đến sức khỏe của bản thân và gia đình. Việc rèn luyện khả năng tìm kiếm, hiểu, đánh giá và áp dụng thông tin y tế cùng lúc giúp phòng bệnh hiệu quả và tạo tiền đề cho quản lý sức khỏe bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cũng như hướng tới một tuổi thọ lâu dài và khỏe mạnh. 

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

• Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội
• Hotline: 0966.000.643
• Website: ome.edu.vn
• Email: [email protected]