Trong hệ thống kinh lạc, nếu ví kinh Tâm như một dòng sông mang sự sống đi nuôi cơ thể, thì huyệt Cực Tuyền chính là thượng nguồn của dòng sông ấy. Nằm ở vị trí kín đáo dưới nách nhưng lại nắm giữ vai trò tối quan trọng trong việc bảo vệ tim mạch và điều hòa khí huyết.
Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết huyệt Cực Tuyền là gì, huyệt Cực Tuyền nằm ở đâu và hướng dẫn bấm huyệt Cực Tuyền đúng cách để hỗ trợ điều trị các bệnh lý về tim và đau mỏi vai gáy.
1. Huyệt Cực Tuyền là gì? Ý nghĩa tên gọi
Trong kho tàng Y học cổ truyền, huyệt Cực Tuyền (Ji Quan – HT1) đóng vai trò vô cùng đặc biệt vì là huyệt khởi đầu của đường kinh Thủ thiếu âm Tâm.
Tên gọi của huyệt vị này mang hàm ý tượng hình sâu sắc:
-
“Cực” (Cực điểm): Nghĩa là vị trí cao nhất hoặc điểm cùng cực.
-
“Tuyền” (Suối nguồn): Ám chỉ dòng nước khởi nguồn, nơi mạch khí bắt đầu tuôn chảy.
Kết hợp lại, cái tên này mô tả chính xác vị trí huyệt Cực Tuyền: Nằm tại nơi cao nhất và sâu nhất trong hố nách. Đây được ví như thượng nguồn của một dòng sông, nơi khí huyết của kinh Tâm bắt đầu xuất phát để đi nuôi dưỡng tạng Tâm và chi phối thần trí. Chính vì thế, việc nắm vững huyệt Cực Tuyền nằm ở đâu là bước đầu tiên để kiểm soát dòng chảy năng lượng này.
Góc nhìn chuyên gia (Expertise): Do tính chất là nơi khí huyết bắt đầu tuôn trào, kỹ thuật bấm huyệt Cực Tuyền có tác dụng cực mạnh trong việc “lý khí hoạt huyết”. Trong các giáo trình giảng dạy chuyên sâu hay tại các khóa học y học cổ truyền online, tôi luôn nhấn mạnh với học viên rằng: “Cực Tuyền không chỉ là huyệt trị đau vai gáy, mà là ‘van an toàn’ để cấp cứu các cơn đau thắt ngực do khí trệ, đòi hỏi người thầy thuốc phải xác định cực kỳ chuẩn xác”.

2. Vị trí huyệt Cực Tuyền ở đâu?
Việc xác định vị trí huyệt Cực Tuyền đòi hỏi sự chính xác cao vì khu vực nách chứa nhiều dây thần kinh và mạch máu lớn.
2.1. Vị trí giải phẫu
Theo quy chuẩn, huyệt Cực Tuyền nằm ngay tại trung tâm của hố nách (đỉnh nách).
-
Về mốc cơ: Huyệt nằm ở khe sâu giữa gân cơ ngực lớn (phía trước) và gân cơ lưng rộng (phía sau).
-
Về thần kinh – mạch máu: Huyệt nằm sát bờ trong của động mạch nách, kẹp giữa dây thần kinh trụ và dây thần kinh giữa. Chính cấu trúc giải phẫu đặc biệt này đòi hỏi sự thận trọng cao độ khi tác động.
2.2. Cách xác định huyệt Cực Tuyền chuẩn nhất
Để biết chính xác huyệt Cực Tuyền nằm ở đâu trên cơ thể thực tế, bạn hãy thực hiện theo quy trình 3 bước sau:
-
Chuẩn bị tư thế: Người bệnh ngồi thẳng hoặc nằm ngửa, dang cánh tay ra ngang vai (tạo góc 90 độ với thân mình) và lòng bàn tay hướng lên trên. Tư thế này giúp bộc lộ trọn vẹn hố nách.
-
Dò tìm mạch đập: Dùng ngón tay cái hoặc ngón giữa ấn nhẹ vào điểm sâu nhất, lõm nhất của hõm nách. Bạn sẽ cảm nhận rõ động mạch nách đang đập dưới tay.
-
Ấn định điểm huyệt: Vậy huyệt Cực Tuyền ở đâu? Nó nằm ngay tại chỗ lõm đó, sát bên cạnh động mạch.
-
Dấu hiệu nhận biết: Khi ấn đúng vào huyệt với lực vừa phải, người bệnh sẽ cảm thấy tê tức lan dọc theo mặt trong cánh tay xuống đến ngón út (đây là đường đi của kinh Tâm).
-

Lưu ý: Vì vị trí huyệt Cực Tuyền nằm kề cận động mạch chủ, khi thao tác, tuyệt đối không dùng lực bạo lực hoặc ấn móng tay sắc nhọn trực tiếp vào mạch máu để tránh gây tụ máu.
>>>Bài viết liên quan: Huyệt Mệnh Môn là gì? Vị trí và Cách bấm huyệt chuẩn nhất
3. Huyệt Cực Tuyền có tác dụng gì?
Rất nhiều người thắc mắc huyệt Cực Tuyền có tác dụng gì mà lại được ví như “viên thuốc trợ tim” tự nhiên? Dưới đây là 3 nhóm tác dụng chính:
3.1. Đặc trị các bệnh lý về Tim mạch (Tâm)
Đây là công dụng nổi bật nhất. Kích thích Cực Tuyền giúp:
-
Giảm các cơn đau thắt ngực, đánh trống ngực, hồi hộp lo âu.
-
Điều hòa nhịp tim (hữu ích cho cả nhịp nhanh và nhịp chậm do rối loạn thần kinh thực vật).
-
Thông tâm khí, giúp tinh thần minh mẫn, giảm stress.
3.2. Trị đau mỏi vai gáy và cánh tay
Do đường kinh Tâm chạy dọc theo mặt trong cánh tay, bấm huyệt Cực Tuyền là kỹ thuật quan trọng thường được đưa vào giáo trình của các khóa học xoa bóp bấm huyệt online giúp học viên có thể tự xử lý các vấn đề vận động như:
-
Trị liệu chứng đau khớp vai, viêm quanh khớp vai.
-
Giảm tê bì cánh tay, đặc biệt là tình trạng tê ngón tay út (nơi kinh Tâm kết thúc).
-
Hỗ trợ vận động cho người bị di chứng tai biến (liệt chi trên).

3.3. Tác dụng khác (Kinh nghiệm dân gian)
-
Trị hôi nách: Theo y văn cổ, tác động vào Cực Tuyền giúp điều hòa tuyến mồ hôi, hỗ trợ giảm mùi hôi nách (tuy nhiên cần kiên trì và kết hợp vệ sinh).
-
Trị thiếu sữa: Giúp thông tắc tia sữa nhẹ ở phụ nữ sau sinh (cần kết hợp với huyệt Đản Trung, Thiếu Trạch).
>>>Khóa học có thể bạn sẽ thích: Massage, xoa bóp cho người bắt đầu tự học
4. Hướng dẫn kỹ thuật Bấm huyệt Cực Tuyền an toàn
Vì huyệt nằm tại vùng nhạy cảm chứa nhiều dây thần kinh, việc áp dụng đúng kỹ thuật là yếu tố sống còn để đạt hiệu quả trị liệu mà không gây tổn thương.
Kỹ thuật “Bật gân” (Dành cho người có kinh nghiệm)
các bác sĩ áp dụng để khai thông kinh lạc tức thì:
-
Thao tác: Đưa ngón tay cái hoặc ngón trỏ vào sâu trong đỉnh hố nách, tìm bó mạch thần kinh (cảm giác cứng và dai như sợi dây thừng nhỏ).
-
Thực hiện: Dùng lực ngón tay gảy hoặc “bật” nhẹ qua lại sợi gân này theo chiều ngang.
-
Dấu hiệu đắc khí: Người bệnh phải cảm thấy một luồng tê rần như điện giật chạy dọc từ nách xuống ngón tay út. Cảm giác này báo hiệu kinh khí đã được thông suốt.

Kỹ thuật Day ấn (An toàn tại nhà)
hù hợp cho người bệnh tự thực hiện hàng ngày để dưỡng tim:
-
Tư thế: Thả lỏng vai hoàn toàn. Dùng ngón cái ấn vào huyệt với lực đầm, vừa phải (tránh ấn móng tay).
-
Thực hiện: Day tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ từ 3-5 phút mỗi bên.
-
Mẹo nhỏ: Hãy kết hợp hít thở sâu, chậm rãi trong quá trình day ấn. Việc này giúp cung cấp thêm oxy cho cơ tim và tăng hiệu quả thư giãn thần kinh gấp đôi.

>>>Bài viết liên quan: Cách xác định huyệt Bát Phong chuẩn xác trị tê mỏi chân
5. Lưu ý quan trọng từ Chuyên gia
Để đảm bảo an toàn khi tác động vào huyệt Cực Tuyền ở đâu, bạn cần nhớ:
-
Tránh mạch máu: Không ấn quá mạnh làm tổn thương động mạch nách.
-
Chống chỉ định: Không bấm huyệt khi đang có hạch viêm sưng đau ở nách hoặc vùng da nách bị lở loét.
-
Người bệnh tim nặng: Người đang có cơn nhồi máu cơ tim cấp hoặc suy tim nặng cần đi cấp cứu ngay, không được lạm dụng bấm huyệt để thay thế thuốc.

Kết luận
Huyệt Cực Tuyền là chìa khóa vàng để chăm sóc sức khỏe tim mạch và hệ thần kinh cánh tay. Việc nắm rõ huyệt Cực Tuyền nằm ở đâu và biết cách day ấn nhẹ nhàng mỗi ngày sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa các chứng đau thắt ngực và tê bì tay chân hiệu quả.
Tuy nhiên, nếu bạn còn băn khoăn về kỹ thuật hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn về các phương pháp trị liệu không dùng thuốc, hãy tìm đến các đơn vị đào tạo và chăm sóc sức khỏe uy tín như OME Việt Nam để được các chuyên gia và bác sĩ hướng dẫn trực tiếp, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bản thân và gia đình.
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM
Hotline: 0966.000.643
Website: ome.edu.vn
Email: [email protected]
Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội













































